Dak Ontmossen in Gaanderen (7011 JW)

Mos op uw dak in Gaanderen: een Achterhoeks verhaal van vocht en geduld

Tussen Doetinchem en Terborg, op een zandrug die ooit door de eerste bewoners “de Gernere” werd genoemd, ligt Gaanderen. Met zo’n 5.500 inwoners is het een dorp van bescheiden afmetingen, maar met een verhaal dat verrassend rijk is. De Bielheimerbeek slingert door het landschap, kerktoren van de Martinuskerk steekt boven de daken uit en in de verte hoort u de trein van Arnhem naar Winterswijk passeren. En tussen al die vertrouwde elementen door speelt zich op uw dakpannen een proces af dat u liever niet ziet: de gestage opmars van mos, algen en korstmossen die uw dak langzaam maar zeker aantasten.

Wij komen al jarenlang in Gaanderen om daken te ontmossen, en wij weten precies waarom juist hier mosgroei zo hardnekkig is. Het ligt niet aan de huizen, het ligt aan de combinatie van klimaat, landschap en de manier waarop de Achterhoek zijn eigen vochthuishouding bedrijft. In dit verhaal leggen wij u uit wat er op uw dak gebeurt en hoe wij dat met onze borstelmethode keurig aanpakken.

Doetinchem en het Achterhoekse landschap rondom uw woning

Gaanderen behoort tot de gemeente Doetinchem, de stad die met haar bijna 58.000 inwoners als de hoofdplaats van de Achterhoek wordt beschouwd. Doetinchem ligt op zo’n drie kilometer ten noorden van Gaanderen en u bereikt het centrum via de Doetinchemseweg of met de trein vanaf het station aan de Stationsweg. Die nabijheid is voor de bewoners van Gaanderen vanzelfsprekend, maar voor uw dak betekent het iets anders: de Achterhoek is een streek met een uitgesproken vochtig klimaat, waar de winters mild en regenrijk zijn en waar de mist in het najaar vaak dagenlang boven de weilanden blijft hangen.

Het Achterhoekse landschap rondom Gaanderen bestaat uit een afwisseling van akkerland, houtwallen, kleine bosjes en de karakteristieke beken die het overtollige regenwater richting de IJssel afvoeren. De Bielheimerbeek die door Gaanderen stroomt, is daar een typisch voorbeeld van. Al dat water in de bodem en in de lucht zorgt voor een microklimaat waarin mossporen zich uitstekend thuis voelen. De luchtvochtigheid blijft hier in de wintermaanden vaak weken aan een stuk boven de tachtig procent, en dat is precies de waarde waarbij mos op een dakpan zonder problemen kan ontkiemen en doorgroeien.

Bovendien staan veel huizen in Gaanderen in straten die door volwassen bomen worden omzoomd. Mooi voor de uitstraling van uw woonwijk, maar minder gunstig voor de dakpannen. De bladeren die in oktober en november naar beneden dwarrelen, blijven in dakgoten en in de hoeken van het dak liggen, ze houden vocht vast en vormen een laagje organisch materiaal waar het mos zijn voeding uit haalt.

Industrieel erfgoed: van Bethlehem-klooster tot Vredestein

Wie de geschiedenis van Gaanderen niet kent, mist een belangrijk stuk van de identiteit van dit dorp. In 1179 werd hier al het Bethlehem-klooster gesticht, dat tijdens de Tachtigjarige Oorlog in 1579 volledig werd verwoest. De plaatsnaam Bielheim is een verbastering van Bethlehem en herinnert nog aan deze oude periode. In 1689 verrees aan de Bielheimerbeek de eerste ijzergieterij van Nederland, een bedrijf dat dankbaar gebruikmaakte van het beekwater om de hamers en de blaasbalgen aan te drijven.

Maar het bekendste industriële verleden van Gaanderen is verbonden aan Vredestein. De rubber- en bandenfabriek vestigde zich hier en gaf het dorp jarenlang werkgelegenheid en een herkenbare schoorsteen aan de horizon. Inmiddels valt het merk Vredestein onder Apollo Tyres, en is de productie elders ondergebracht, maar in de straatnamen en in de verhalen van oudere inwoners leeft de bandenfabriek nog altijd voort. Voor uw dak heeft die industriële geschiedenis een onverwacht gevolg: de oudere arbeiderswijken die rondom de fabriek werden gebouwd, hebben veelal woningen uit de eerste helft van de twintigste eeuw, met dakpannen die hun beste tijd ruimschoots hebben gehad. Juist op die oudere, poreuzer geworden pannen krijgt mos extra grip.

Het station van Doetinchem en de pendel richting Arnhem

Veel inwoners van Gaanderen werken in Doetinchem, Arnhem of nog verder weg, en u kent het station aan de spoorlijn Arnhem – Winterswijk dan ongetwijfeld goed. De treinen rijden er vier keer per uur en de verbinding behoort tot de drukst bereden regionale spoorlijnen van Nederland. Wat heeft dat met uw dak te maken? Méér dan u denkt. Wie ’s morgens vroeg vertrekt en ’s avonds terugkomt, ziet het dak nauwelijks. De mosgroei ontwikkelt zich in stilte, jaar in jaar uit, en wanneer u op een zaterdagochtend eindelijk eens omhoog kijkt, ligt er een groene laag waarvan u zich afvraagt wanneer die er gekomen is.

Onze adviseur komt daarom graag bij u langs op een tijdstip dat u schikt, ook ’s avonds of in het weekend. Wij begrijpen dat de combinatie pendelen en huiseigenaar zijn niet altijd makkelijk te combineren is, en wij regelen de inspectie zonder dat u uw werkdag hoeft aan te passen.

Onze borstelmethode op een Achterhoeks dak

Wij werken zonder hogedrukreiniger en zonder agressieve chemie. Onze methode is gebaseerd op een mechanische zachte borstel die wordt aangedreven door een lichte motor, en die de mosvlokken laagje voor laagje van de pan losmaakt zonder de ceramische deklaag te beschadigen. Op een Achterhoeks dak werkt dat als volgt: wij beginnen aan de nokrand en werken systematisch naar de dakgoot toe, zodat al het losgemaakte materiaal naar beneden valt en op een zeil wordt opgevangen.

De keuze voor borstelen in plaats van spuiten heeft drie redenen. Ten eerste blijft de pan intact: hogedruk kan de bovenste laag van een verouderde pan wegslaan en zo de poreusheid juist vergroten, met als gevolg dat mos sneller terugkeert. Ten tweede laten wij geen waterstroom over uw gevel, kozijnen of tuinplanten lopen. Ten derde voldoet de methode aan de regels die in de gemeente Doetinchem gelden voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de buitenlucht: wij gebruiken namelijk geen chemische middelen.

Na het borstelen inspecteren wij de pannen één voor één. Losgeraakte exemplaren leggen wij terug, gebroken pannen vervangen wij door een gelijksoortig exemplaar dat wij in onze bus meenemen. De dakgoten worden leeggehaald en doorgespoeld, zodat het regenwater weer ongehinderd richting de regenpijp loopt. Tot slot adviseren wij u over de termijn waarop een controlebezoek zinvol is, doorgaans drie tot vijf jaar afhankelijk van de positie van uw woning en de hoeveelheid bomen in de directe omgeving.

Service in Doetinchem en omliggende kernen

Wij werken niet alleen in Gaanderen zelf, maar in de hele gemeente Doetinchem en de aanliggende kernen. Een ploeg die op dinsdag bij u in de Kerkstraat aan het werk is, rijdt op woensdag naar Wehl, op donderdag naar Terborg en op vrijdag naar Etten of Varsselder. Die regionale aanpak betekent voor u dat wij snel ter plaatse zijn, dat de voorrijkosten beperkt blijven en dat onze monteurs het Achterhoekse dak en zijn eigenaardigheden door en door kennen.

Voor een inspectie maakt u eenvoudig een afspraak. Onze adviseur klimt op het dak, controleert de staat van de pannen, beoordeelt de mate van mosgroei en geeft u nog dezelfde dag een eerlijke prijsopgave. U beslist daarna in alle rust of u akkoord gaat. Komt het werk u uit in een bepaalde week, dan plannen wij de uitvoering in overleg. Doorgaans is een gemiddeld rijwoninguitvoering binnen één werkdag gereed, en kunt u ’s avonds genieten van een dak dat er weer uitziet zoals het bedoeld is: schoon, droog en bestand tegen de eerstvolgende Achterhoekse herfst.