Dak Ontmossen in Wittewerf

Mos op uw dak in Wittewerf

Wittewerf is een van de twaalf historische werven van Marken, een buurtschap dat zich tussen De Kets, Kerkbuurt en Grotewerf nestelt op het voormalige eiland in het Markermeer. Wonen op een werf betekent wonen op een terp: een door mensenhanden opgeworpen woonheuvel waar generaties Markense families al sinds de middeleeuwen hun huizen op bouwden. De kapconstructies die u hier ziet, zijn vaak smal, steil en bekleed met geglazuurde of ongeglazuurde pannen. Juist dat steile profiel maakt de daken zo kwetsbaar voor de groene aanslag waar elke dakbezitter in Waterland mee te maken krijgt.

Het mos dat zich op uw pannen vastzet, is geen onschuldige decoratie. Sporen waaien vanuit de bomen rond Kerkbuurt naar uw nok, vinden voedsel in fijnstof en organisch materiaal en groeien dankzij de constante luchtvochtigheid die het Markermeer met zich meebrengt. Eenmaal gevestigd, houdt mos water vast. Bij temperaturen rond het vriespunt zet dat vocht uit, het dringt in microscheurtjes en de pan verliest jaar na jaar materiaal aan de randen. Wij zien op Marken regelmatig pannen die door deze vorstcyclus poreus zijn geworden en waar de bovenste laag begint af te schilferen.

Daar komt bij dat de zoute wind die over het Markermeer trekt het proces versnelt. De combinatie van zilte aerosolen en mos vormt een laag die uw dakgoten verstopt en regenwater richting de gevel laat terugkruipen. In een buurtschap als Wittewerf, waar de huizen dicht op elkaar staan en de woonheuvel zelf het waterpeil dicteert, is een goed werkend dak geen luxe maar een noodzaak. Een tijdige reiniging voorkomt dat u over enkele winters opzadelt wordt met houtrot in de dakvoet of vochtplekken op het beschot.

Waterland: een Markermeer-gemeente

De gemeente Waterland telt ongeveer 17.700 inwoners en strekt zich uit over een gebied van ruim 115 vierkante kilometer, waarvan een opvallend deel uit water bestaat. Het is een gemeente die in 1991 ontstond uit de fusie van Broek in Waterland, Ilpendam, Katwoude, Marken en Monnickendam, aangevuld met een stukje voormalig Landsmeer. Wittewerf valt onder deze gemeente en deelt daarmee de eigenheid van een streek die ingeklemd ligt tussen Amsterdam, het Markermeer en de polders ten noorden van het IJ.

De geografische ligging is bepalend voor het klimaat dat uw dak elke week trotseert. Vanuit het westen waait de overheersende wind over open water aan; in de winter brengt hij koude regenbuien, in het voorjaar fijne motregen en in de zomer een vochtige avondnevel die zich tot diep in de nacht aan de pannen vastklemt. Dorpen als Monnickendam, Broek in Waterland en Ilpendam liggen weliswaar enkele kilometers landinwaarts, maar het buurtschap Wittewerf op Marken steekt als het ware de zee in. Wie hier woont, ligt vrijwel onbeschut tussen het Markermeer aan de oostzijde en het IJmeer in het zuidwesten.

Voor de pendel naar Amsterdam is dat een prachtige rust, maar voor uw dak betekent het een dagelijkse waterbehandeling. Op slechts vijftien kilometer van het stadscentrum geniet u van de stilte van de werf, terwijl u tegelijkertijd onder dezelfde grijze hemel ligt die de regenfronten over de hoofdstad sleept. Wij stemmen onze planning op deze omstandigheden af en plannen werkzaamheden in Wittewerf bij voorkeur in de droogste vensters van het seizoen, zodat onze behandeling tijd krijgt om in te trekken voordat de volgende bui zich aandient.

Houten gevels, monumentale gevels en pannendaken

Marken is internationaal bekend om zijn houten gevels, en op Wittewerf vindt u daarvan enkele van de mooiste voorbeelden. De huizen die hier in de achttiende en negentiende eeuw werden opgetrokken, dragen vaak een houten omkleding in donkergroen of zwart, met witte raamomlijstingen en rieten of pannen daken. Veel van die panden staan op de rijksmonumentenlijst, en dat verplicht ons als reiniger om met respect voor het materiaal te werken.

Een monumentaal pand vraagt om een behoedzame aanpak. Hoge druk is uit den boze omdat hij voegen, kit en pannen kan losslaan. Agressieve chloorhoudende middelen zijn al even ongewenst, want zij dringen door tot de houten betimmering en kunnen verkleuring veroorzaken op gevels die soms al meer dan twee eeuwen onderdak bieden. Wij hanteren daarom een protocol dat we hebben afgestemd op het Markense bouwerfgoed: voorinspectie, lage druk, biocide met afbreekbare actieve stof en grondige naspoeling waarbij we de hemelwaterafvoer afkoppelen om de bodem rond de werf niet te belasten.

Ook de overgang van houten gevel naar pannendak verdient aandacht. Op veel Markense huizen ligt de pan vlak boven het hout en zijn de loodslabben handgewerkt. Het loszetten van mos rondom die details vraagt om geduld en handwerk; geen machine van de wereld vervangt een ervaren reiniger die met een zachte borstel en de juiste hoek werkt.

Onze borstelmethode laag-druk

De aanpak die wij in Wittewerf en de rest van Waterland toepassen, begint met een uitgebreide inspectie. Vanaf de werkplatformen of via een rolsteiger lopen wij elk paneel na, noteren we de pannen die los of gebroken liggen en bepalen we het type aanslag. Mos vraagt om een andere behandeling dan algen of korstmossen, en op kleinere kappen zijn niet alle gereedschappen bruikbaar.

Daarna volgt de mechanische reiniging. Wij werken met zachte rolborstels en een waterdruk die zo laag is dat hij u water uit uw eigen tuinslang doet denken. Het verschil zit in de juiste hoek, het correcte sproeipatroon en de geduldige beweging die wij van pan naar pan maken. Op deze manier verwijderen we het organisch materiaal zonder dat de glazuurlaag of de antefix wordt aangetast. Voor specifieke gebieden, zoals rond de schoorsteen of de dakkapel, gaan wij over op handwerk.

Na het reinigen brengen wij desgewenst een nabehandeling aan. Dit is een impregneermiddel dat de pan langer beschermt tegen nieuwe aanslag. Wij kiezen voor producten met een lage milieubelasting, geschikt voor de gevoelige biotopen rondom het Markermeer. Tot slot ruimen we alles op: de goten worden uitgespoten, het kruipgeleidende gootafvoer wordt gecontroleerd en het mos dat op uw bestrating is gevallen, vegen wij weg. U ziet uw dak terug zoals het hoort: schoon, droog en klaar voor de volgende winter.

Service in Monnickendam, Marken en omliggende kernen

Onze servicegebied dekt de hele gemeente Waterland. Vanuit Wittewerf rijden wij in een handomdraai naar Kerkbuurt en Grotewerf, en evengoed naar de stad Monnickendam met haar zes eeuwen oude stadsrechten en haar imposante voorraad rijksmonumentale gevelstenen. In Broek in Waterland, het dorp dat bekendstaat om zijn witgeschilderde houten huizen en stille grachten, vinden wij vergelijkbare uitdagingen als op Marken: oud hout, fragiele dakranden en een dichte begroeiing die schaduw werpt op de noordzijde van menige kap.

Ook Ilpendam, Katwoude, Watergang, Uitdam en Zuiderwoude behoren tot onze regio. Elk dorp heeft zijn eigen karakter en zijn eigen typische dakproblemen. Op de Katwouder kuststrook is de zilte wind dominant; in Broek in Waterland is het de schaduw van de eeuwenoude lindes; in Ilpendam zien wij vaker beton- en betonleisteenpannen die andere reinigingsproducten verdragen. Wij passen onze werkwijze daarop aan en bespreken vooraf met u welke methode het beste past bij uw specifieke situatie.

Een afspraak begint altijd met een vrijblijvend bezoek. Wij meten het dakoppervlak op, bekijken het type pan en de mate van vervuiling en stellen vervolgens een offerte op die transparant is over wat u krijgt: hoeveel uur arbeid, welke producten, welke garantie en welke nazorg. Pas wanneer u akkoord bent, plannen wij de werkdag in. U hoeft niets voor te bereiden behalve een vrije toegang tot de zijgevel; wij brengen al het overige materiaal mee.

Wonen op een werf in Wittewerf is een voorrecht, en een goed onderhouden dak is daarvan onmisbaar. Of u nu een Markense houten woning, een rietgedekte kap of een meer alledaagse pannenwoning bezit: wij staan klaar om te adviseren en vakkundig te reinigen. Neem gerust contact op voor een afspraak; wij rijden door heel Waterland.